DALEKIE OBSERWACJE

Aktualizacja z dnia 27.12.2024
Widok Karpat ze Śnieżnika został zarejestrowany już kilka razy. Pomimo to ciągle można w nim odnaleźć nowe, dotąd nie widziane szczyty. 27 grudnia 2024 Artur sfotografował Małe Karpaty. Oto fragment szerszej panoramy, zawierający ich najodleglejszy fragment, oddalony o przeszło 200 km:

To niewysokie pasmo górskie, nie osiągające 800 m n.p.m., bywa widziane ze Śnieżnika nawet rzadziej od alpejskiego masywu Schneeberg. Dość powiedzieć, że od pierwszej obserwacji w 2020 roku Alpy zostały udokumentowane już pięciokrotnie, natomiast Małe Karpaty dopiero drugi raz.

Na zdjęciu zrobionym przed wschodem Słońca uchwycony został miraż sięgający aż po nie widziane w styczniu 2020 roku Javorinę (205.3 km) i Jágrovą (205.6 km). Jágrová jest obecnie najdalszym karpackim szczytem udokumentowanym w widoku ze Śnieżnika.

Warto też spojrzeć w kierunku najwyższego w Małych Karpatach szczytu Záruby (azymut około 168°) i zapamiętać jego bliskie otoczenie.

Idziemy teraz z Arturem na wieżę widokową, z której tamtego poranka sfotografował pięknie prezentujące się pasma karpackie. Pierwszy raz nadarza się okazja, żeby rzetelnie porównać dawniejsze widoki z poziomu szczytu z tymi z wieży i ustalić, czy w ogóle, a jeśli tak, to jakie korzyści dalekoobserwacyjne przyniosło jej zbudowanie.

Zaczynamy przegląd od miejsca, w którym Karpaty wyłaniają się zza grzbietu Wysokiego Jesioniku, od szczytu Frňovské w Javornikach. Widziany z wieży, jest on odsunięty trochę dalej w prawo od Jesioników, ale nic ponadto. Pierwszą jakościową różnicę robi bezimienny wierzchołek w grzbiecie wybiegającym na północny wschód od Kl’aka w Małej Fatrze, oznaczony jako Kl’ak_NE. Czy na pewno? Na ogół nie było go widać, nawet w “dniu cudów” 2 stycznia 2020. Jego miraż znalazł się jednak na jednej z fotografii zrobionych rankiem 4 grudnia 2016. Teraz obyło się bez miraży, więc niech będzie – pół punktu dla wieży.

Przenosimy się kilka stopni kątowych w prawo, do Gór Strażowskich, w których zza bliższego grzbietu Javorników nieznacznie wyłoniły się nigdy wcześniej nie udokumentowane boczny wierzchołek Čiernego vrchu, Javorina i przede wszystkim Magura. Do tej ostatniej jest kilka kilometrów dalej (192.5), niż do Kl’aka (188.4 km). Stanowi ona najdalszy obserwowany szczyt w zakresie kątów azymutu sięgającym aż do południowo-zachodniego końca Białych Karpat. Mamy zatem realną korzyść z wieży.

Góry Hostyńskie skutecznie zamykają horyzont i dopiero na prawo od nich można znaleźć niewielką różnicę w widoku z poziomu szczytu i z wieży. Na azymucie około 150° w wirtualnych krajobrazach znajdziemy 3 niemal pokrywające się szczyty. W Górach Wizowickich leży Hvězda, kilkaset metrów dalej trochę wyższy Komonec, a jeszcze 25 km dalej – Chabová w Białych Karpatach. Na zdjęciach z poziomu gruntu tej ostatniej nie widać – zasłaniają ją drzewa na Hvězdzie, a Komonec jest pozornie najwyższy. Na zdjęciu z wieży to właśnie na azymucie Chabovej znajduje się najwyższy punkt całej trójki, z czego można wywnioskować, że wyłania się nad Hvězdą. Sukces niewielki, ale jednak sukces.

Kolejnym pasmem leżącym w całości w Słowacji, widocznym ze Śnieżnika, są Góry Inowieckie, znajdujące się po lewej stronie następnej panoramy.

Uważne porównanie ze starszymi zdjęciami ujawnia nie widziany wcześniej szczyt Panská javorina, a właściwie jego miraż, na azymucie 152.6°. Dalej na prawo nie znajdziemy nic nowego – horyzont jest zamknięty przez graniczny grzbiet Białych Karpat.

Od azymutu około 160° zaczyna wyrastać pasmo Chřiby, należące do Karpat Morawskich.

Po lewej stronie poniższej panoramy są one na bliższym planie, a leżące za nimi Białe Karpaty są widoczne podobnie z poziomu szczytu i z wieży. Dalej na prawo Chřiby zamykają horyzont. Tylko z wieży widać, nad przełęczami, północno-wschodni wierzchołek Žalostiny, Bukovinę i Lipový vrch. Prawdziwa gratka kryje się po prawej stronie, gdzie obok szczytu Záruby, najwyższego w Małych Karpatach, widoczna jest jego niższa sąsiadka Havranica. Nie ma jej na zdjęciu z tego samego poranka, z poziomu szczytu. Kolejny punkt dla wieży.

Pora na azymuty oddalonych o ponad 200 km szczytów Małych Karpat.

Tu spotyka nas nieprzyjemna niespodzianka. Wprawdzie nieco lepiej, niż z poziomu szczytu, prezentuje się miraż Vápennej, ale na prawo od Čertov kopca miraż skurczył się i nie obejmuje już Jágrovej i Javoriny. Najwyraźniej odrobinę zmieniły się warunki termiczne w atmosferze, a przy najdalszych, stricte inwersyjnych widokach to przede wszystkim one, a nie dodatkowe 30 metrów zyskanych dzięki wieży, rządzą zasięgiem obserwacji.

W podsumowaniu – wejście na wieżę pozwala jednak zobaczyć kilka szczytów, które z poziomu gruntu pozostawałyby schowane za położonymi bliżej przeszkodami terenu. Na końcu wpisu znajduje się mapka, na której szcyty te są zaznaczone.

Aktualizacja z dnia 15.2.2021 Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: [1] Artur Robak, [2, 3, 4] Tobiasz Rangno

Aktualizacja z dnia 7.11.2020 Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: Artur Robak

Aktualizacja z dnia 2.1.2020 Maksymalna odległość: Čertov kopec – 205 km Autor: Krzysztof Strasburger

Aktualizacja z dnia 16.2.2019
Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: Krzysztof Strasburger

Aktualizacja z dnia 30.09.2018 Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: Artur Robak

Aktualizacja z dnia 17.2.2017 Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: Robert Jamróz

Aktualizacja z dnia 4.12.2016
Zdjęcia przez teleobiektyw – udokumentowanie szczytów w Małej Fatrze, Górach Strażowskich, Inowieckich i Białych Karpatach.

Wśród miraży tworzących się nad Małą Fatrą widać bezimienny szczyt w grzbiecie wybiegającym na północny wschód od Kl’aka – niewidoczny, jeśli nie wystąpi to zjawisko.
Maksymalna odległość: Kl’ak – 188 km Autor: Krzysztof Strasburger, Paweł Wawrzynowski

11.12.2004
Pierwsze zdjęcie zrobione przy krótkiej ogniskowej. Na horyzoncie rysują się Góry Hostyńskie.
Maksymalna odległość: Kelčský Javorník – 111,5 km Autor: Tomek Nasiółkowski

Mapa zasięgu obserwacji karpackich szczytów ze Śnieżnika. Znaczniki są umieszczone we współrzędnych szczytów widzianych tylko z wieży, lub widzianych z wieży bez zniekształceń optycznych, jeśli z poziomu szczytu widoczne były tylko miraże.