Kategoria: Karkonosze

Aktualizacja 2022.11.12 i 2025.07.22

Wracamy dziś do materiału sprzed 15 lat, obejmującego początkowo widok Pragi. W kierunku odrobinę na lewo od stolicy Czech drzemie ogromny potencjał. Redakcja ma cichą nadzieję, że odświeżenie tego wpisu będzie nowym otwarciem i w nadchodzących latach pojawią się kolejne obserwacje przekraczające odległością wszystko, co do tej pory udokumentowano ze Śnieżki. Po raz pierwszy pokazujemy inwersyjny miraż Boubína – szczytu znajdującego się w Szumawie.

12 listopada 2022 r. uwiecznił go Artur, po zachodzie Słońca, gdy było już na tyle ciemno, że trzeba było uciekać się do długich czasów ekspozycji, ze wszystkim konsekwencjami. Na łamach Dalekich Obserwacji po raz kolejny gości też Piotr Krzaczkowski, kierownik obserwatorium meteorologicznego. Jego osiągnięciem jest zarejestrowanie bardzo szerokiej panoramy, w środku lata – 22 lipca 2025 r. Widać na niej absolutnie wszystko, co w warunkach nieinwersyjnych można zobaczyć ze Śnieżki, w omawianym tu zakresie kątów azymutu. Obaj panowie są autorami opublikowanych niedawno niezrównanych widoków Rudaw, do tej pory najdalszych z królowej Sudetów.

Zaczynamy od obserwacji Piotra, wykonanej w środku lata 2025 roku, przy niezwykle rzadko spotykanej przejrzystości powietrza, pozwalającej dostrzec ze szczegółami i górskie szczyty, i nisko położony teren. [Uwaga techniczna – zalecane jest wyświetlanie bardzo szerokich panoram w oddzielnej karcie przeglądarki, zwłaszcza żeby odczytać opisy.]

Lewa połowa panoramy zaczyna się od najwyższego szczytu Wyżyny Czesko-Morawskiej – Javořice (837 m n.p.m.) w Górach Jihlavskich (Jihlavské vrchy). Dalej w kierunku wschodnim, aż do okolic Řísnickiego vrchu rozciąga się Křemešnická vrchovina z Křemešnikiem (765 m n.p.m.), a od Křižovskiej hùry i Velkiego Blanika – Vlašimská pahorkatina. Jej wyższa część, czyli Votická vrchovina, kulminuje w Javorovej skále (723 m n.p.m.). Bliżej obserwatora leży Hornosázavská pahorkatina, a właściwie jej część zachodnia, z najwyższym Žebrákovskim kopcem (601 m n.p.m.). Na przedpolu gór doskonale widać szczegóły równinnego – jak na Czechy – terenu w obrębie Českiej tabule. Wyróżnia się tam wielka elektrownia Chvaletice, której 300-metrowy komin jest jednym z najwyższych w Czechach.
W tej części panoramy najdalej jest do wspomnianej Javořice (171 km). Znikoma szansa na zaobserwowanie jeszcze odleglejszych gór istniałaby przy wyjątkowo korzystnej inwersji temperatury, nad niższą, wschodnią częścią Vlašimskiej pahorkatiny. Teren zamykający horyzont obniża się tam do około 600 m n.p.m., a około 100 km dalej znajdziemy szczyty Szumawy zbliżające się do 1200 m n.p.m.

Kontynuacja widoku na zachód od Javorovej skály obejmuje północno-zachodni kraniec Vlašimskiej vrchoviny ze szczytem Kozlov (709 m n.p.m.). W obniżeniu między Kozlovem i Královem, w warunkach inwersyjnych może pokazać się szczyt Boubína w Szumawie. Nie był widziany latem, natomiast na to miejsce warto zwracać szczególną uwagę jesienią i zimą. Dalej na zachód horyzont zamykają wzgórza Benešovskiej pahorkatiny, w większości nie zbliżające się do wysokości 600 m n.p.m. Ten kierunek jest najbardziej obiecujący podczas jesienno-zimowych inwersji – w odległości około 250 km znajdują się bowiem najwyższe szczyty Szumawy.
Jeszcze dalej na prawo rozciągają się Brdy z najwyższym szczytem Tok (865 m n.p.m., 175.7 km) i najdalszym Třemšínem (191.3 km). Na ich przedpolu doskonale widać rozległą Pragę. W podobnej jak Brdy odległości, blisko prawego krańca panoramy, leżą szczyty Křivoklátskiej vrchoviny (Radeč – 723 m n.p.m.), a znacznie bliżej – miasto Mladá Boleslav z charakterystycznym kominem ciepłowni na terenie zakładów motoryzacyjnych Škody.

Dodatkowo Praga w pełnej rozdzielczości i większym kontraście.

Podczas obserwacji Artura, zrobionej w listopadzie 2022 roku, krótko po zachodzie Słońca, na granicy warstwy inwersyjnej rozpościerało się morze mgły, z którego niczym wyspy wystawały góry. Dzięki nasilonej refrakcji widać było szczyty pozostające schowane latem, w typowych warunkach termicznych.

Gwiazdą wieczoru był oczywiście Boubín, odległy o ponad 238 km szczyt w Szumawie. Pokazał się po zachodzie Słońca, w obniżeniu między szczytami Votickiej vrchoviny. Powyższy kadr, którego wycinek jest zamieszczony na początku tego tekstu, został dokładnie przeanalizowany pod kątem alternatywnego wytłumaczenia zarejestrowanego mirażu. Wszystkie kulminacje w pobliżu linii widzenia okazały się albo leżeć nieco z boku, albo być zbyt niskie. Szumawa była już obserwowana z Karkonoszy, z okolic Wielkiego Szyszaka. Warunki pozwalające dostrzec Boubín ze Śnieżki zdarzają się rzadziej, z powodu obecności wysokiej na przeszło 600 m n.p.m. przeszkody terenowej.

Wkrótce potem zapaliły się światła sygnalizacyjne na dwóch stojących w Liblicach, najwyższych w Europie (355 m) masztach do nadawania na falach średnich i zarazem najwyższych konstrukcjach w Czechach. Miraż Boubína stał się znacznie szerszy, a w porównaniu ze zdjęciami letnimi, dużo wyżej nad bliższymi wzgórzami było widać grzbiet Hrby. Pokazały się też inne szczyty w odległości około 160 km – Křemenice i Radešínská.

Dalej w kierunku zachodnim, bliżej pasma Brdów, pozornie została podniesiona góra Pteč, niewidoczna w lecie.

Aktualizacja 2019.06.09

Tobiasz nadesłał zdjęcie, na którym oprócz zabudowań Pragi widoczne są znacznie odleglejsze Brdy.

2013.05.21

To nawet nie jest aktualizacja, tylko zdjęcie zapożyczone z oddzielnego wpisu, gdzie popadałoby w zapomnienie. Bardzo dobrze jest na nim widoczna Křivoklátská vrchovina. Szkoda, że nie ma kadru obejmującego Brdy, które przypuszczalnie prezentowały się wtedy lepiej, niż w obserwacji wykonanej 6 lat później.

2011.07.19

Pierwsza opublikowana na stronie DO obserwacja Pragi ze Śnieżki.

Wirtualny krajobraz podzielony na 3 części – skrajne utworzone dla stałego współczynnika refrakcji k=0.13, środkowa dla k=0.20, z widocznym Boubínem.